The Shadow of Popa: Bo Cho

Quick Facts (အချက်အလက် အကျဉ်း)

Chronology (ဖြစ်စဉ် မှတ်တမ်း)

Dated entries drawn only from the sources in this dossier.

1. 1885Annexation of Upper Burma. Capture of Mandalay and the fall of Ava; the British occupation begins.အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခြင်း။ မန္တလေးမြို့ ကျဆုံးပြီး ဗြိတိသျှ သိမ်းပိုက်မှု စတင်သည်။
2. 1886–1896Era of anti-colonial guerrilla resistance in the dry zone after the Third Anglo-Burmese War.တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီး ခြောက်သွေ့ဒေသ၌ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး ပြောက်ကျား ခုခံမှု ကာလ။
3. 1887–1890Sir Charles Crosthwaite serves as Chief Commissioner of Burma; work of pacification takes about four years.မစ္စတာ Charles Crosthwaite သည် မြန်မာပြည်မှူးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး နယ်ပယ် အေးချမ်းရေး လုပ်ငန်းသည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် လေးနှစ်ခန့် အချိန်ယူခဲ့ရသည်။
4. early 1896Nisbet: gangs under Bo Cho still unsuppressed in the Myingyan and Meiktila area, while many minor leaders had been dealt with.Nisbet ၏ မှတ်တမ်းအရ ဗိုလ်ချို၏ အုပ်စုများသည် မြင်းခြံနှင့် မိတ္ထီလာဒေသများ၌ ၁၈၉၆ အစောပိုင်း အထိ မဖြိုခွဲရသေးပေ။
5. 16 AugustInformer Po Saung caught and killed by Bo Cho's gang in Pagan (Crosthwaite, passage found via a Gutenberg search).ပုဂံမြို့၌ သတင်းပေး ပေါဆောင် ကို ဗိုလ်ချို၏ အုပ်စုက ဖမ်းမိပြီး သတ်ဖြတ်ခဲ့သည် (Crosthwaite မှတ်တမ်း၊ Gutenberg မှတစ်ဆင့် ဖတ်ရှုရသည့် စာပိုဒ်)။
6. 1896Bo Cho and his two sons tried and sentenced to death (Indian Antiquary, Vol. 25).ဗိုလ်ချို နှင့် သားတော် နှစ်ဦး တို့အား တရားစီရင်၍ သေဒဏ် ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည် (The Indian Antiquary, Vol. 25)။

Context Notes (နောက်ခံ မှတ်ချက်များ)

• Crosthwaite states that the resistance after the capture of Mandalay was "desultory, spasmodic, and without definite plan or purpose," and that the work of pacification took about four years. VERIFIEDCrosthwaite က မန္တလေး ကျဆုံးပြီးနောက် ခုခံမှုသည် “စိတ်ကူး မမြန်ခြင်း၊ တစ်စလီစလီ၊ အစီအစဉ် တိကျသော ရည်ရွယ်ချက်မရှိခြင်း” ဟု ဖော်ပြပြီး နယ်ပယ် အေးချမ်းရေးမှာ လေးနှစ်ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သည်ဟု ဆိုထား၏။
• Crosthwaite describes the army dispersing after the fall of Ava and carrying on guerrilla warfare, and notes that leaders were not all captured until about five years after the occupation. VERIFIEDCrosthwaite က အင်းဝ ကျဆုံးပြီးနောက် စစ်သည်များ ပြန့်ကျဲသွားပြီး ပြောက်ကျား စစ်ဆင်နွှဲကြောင်း၊ ခေါင်းဆောင်အားလုံးကို သိမ်းပိုက်မှုအပြီး ငါးနှစ်ခန့်အထိ မဖမ်းဆီးရသေးကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထား၏။
• Nisbet names Bo Cho and Ya Nyun as leaders still at large in the Myingyan and Meiktila area. VERIFIEDNisbet က ဗိုလ်ချို နှင့် ယဉွန် တို့ကို မြင်းခြံနှင့် မိတ္ထီလာဒေသ၌ လွတ်မြောက်နေဆဲ ခေါင်းဆောင်များ အဖြစ် အမည်တပ်ဖော်ပြထား၏။

Note: the Burma Library and Indian Antiquary pages exist but direct fetches returned access errors.

Burmese Historiography and Local Sources (မြန်မာ့သမိုင်းမှတ်တမ်းနှင့် စာပေအမြင်များ)

Source Review Status (ရင်းမြစ် သုံးသပ်ခြင်း အခြေအနေ)

Reviewer note: social media and blog results (including amayeainn.blogspot.com) were reviewed during this pass, but their text could not be read reliably, so they are not used as evidence here.

• Pagan and Myingyan activity by Bo Cho's gang is confirmed in Crosthwaite. VERIFIEDဗိုလ်ချို၏ အုပ်စုသည် ပုဂံ နှင့် မြင်းခြံ တို့၌ လှုပ်ရှားခဲ့သည့် အချက်ကို Crosthwaite ၌ အတည်ပြုနိုင်၏။
• Crosthwaite characterises the resistance after the capture of Mandalay as "desultory, spasmodic, and without definite plan or purpose," and puts the work of pacification at about four years. VERIFIEDမန္တလေး ကျဆုံးပြီးနောက် ခုခံမှုကို Crosthwaite က “အစီအစဉ်တိကျသော ရည်ရွယ်ချက်မရှိ၊ တစ်စလီစလီ” ဟု ဖော်ပြပြီး နယ်ပယ် အေးချမ်းရေးမှာ လေးနှစ်ခန့် ကြာသည်ဟု ဆိုထား၏။
• Leaders were not all captured until about five years after the occupation; British accounts describe the army dispersing after the fall of Ava and carrying on guerrilla warfare. VERIFIEDသိမ်းပိုက်မှု အပြီး ငါးနှစ်ခန့်အထိ ခေါင်းဆောင်အားလုံး မဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့ပေ။
• Nisbet names Bo Cho and Ya Nyun as leaders still at large in the Myingyan and Meiktila area into early 1896. VERIFIEDNisbet က ဗိုလ်ချို နှင့် ယဉွန် တို့သည် ၁၈၉၆ အစောပိုင်းအထိ မြင်းခြံနှင့် မိတ္ထီလာဒေသ၌ လွတ်မြောက်နေဆဲ ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထား၏။
• The Popa Mountain foothill base is not confirmed in the sources so far. UNVERIFIEDပုပ္ပားတောင် တောင်စွန် အခြေစိုက်ရာ အကြောင်းကို ယခုအထိ ရင်းမြစ်များ၌ မအတည်ပြုနိုင်သေးပေ။
• The insurgents' weapons inventory and the spiritual detail tied to Mount Popa need separate sources. UNVERIFIEDသူပုန်များ၏ လက်နက် စာရင်းချုပ်နှင့် ပုပ္ပားတောင် နှင့် စပ်ဆိုင်သော နတ် ယုံကြည်မှု အသေးစိတ်တို့အတွက် သီးခြား ရင်းမြစ်များ လိုအပ်သေးသည်။

Gaps to Research Before Drafting (ရေးသားခြင်းမပြုမီ သုတေသနပြုရန် ကွာဟချက်များ)

• Confirm the hanging at Myingyan Jail and its date.
• Confirm the sons' names (ဗိုလ်ဖိုးဆင်, ဗိုလ်ဖိုးကြည်) and their roles.
• Confirm the betrayal or supply-exhaustion account of his capture.
• Check Crosthwaite Chapter XII and the 1889–90 Administration Report for bounty and village-burning details.
• Confirm Burmese spellings and the Mount Popa base with a Burmese-language historical source.